หลายคนที่เริ่มสนใจกีฬาเซปักตะกร้อมักสงสัยว่าสนามตะกร้อมาตรฐานที่ใช้ในการแข่งขันจริงมีขนาดเท่าไหร่ และหากอยากหาที่ฝึกซ้อมในกรุงเทพฯ จะไปที่ไหนได้บ้าง
บทความนี้รวบรวมข้อมูลสนามตะกร้อมาตรฐานตามกติกาสากล พร้อมพิกัดสถานที่เล่นจริงในกรุงเทพฯ ไว้ครบในที่เดียว
อ้างอิง: thakotech
ขนาดสนามตะกร้อมาตรฐานตามกติกา ISTAF
สนามตะกร้อมาตรฐานที่ใช้ในการแข่งขันระดับสากลมีขนาดที่กำหนดไว้อย่างชัดเจน โดยอ้างอิงจากสหพันธ์เซปักตะกร้อนานาชาติ (ISTAF) ซึ่งใช้เป็นมาตรฐานเดียวกันทั่วโลก
ขนาดพื้นที่สนาม
พื้นที่ของสนามตะกร้อมีขนาดดังนี้
- ความยาว ： 13.40 เมตร
- ความกว้าง ： 6.10 เมตร
- ความสูงจากพื้นสนามที่ต้องปลอดสิ่งกีดขวาง ： ไม่น้อยกว่า 8 เมตร
- ระยะห่างจากขอบสนามถึงสิ่งกีดขวางโดยรอบ ： อย่างน้อย 3 เมตร
พื้นผิวของสนามตะกร้อมาตรฐานต้องเรียบ ไม่ลื่น และไม่ใช่สนามหญ้าหรือสนามทราย เพราะจะทำให้เกิดอุบัติเหตุได้ง่าย
การตีเส้นสนาม
การตีเส้นสนามตะกร้อก็มีกำหนดไว้ชัดเจนเช่นกัน เพื่อให้ทุกสนามมีมาตรฐานเดียวกัน
- เส้นขอบสนาม: กว้างไม่เกิน 4 เซนติเมตร ตีจากขอบนอกเข้ามาในสนาม
- เส้นกลางสนาม: กว้าง 2 เซนติเมตร ทำหน้าที่แบ่งฝั่งซ้ายและขวา
- เส้นโค้งครึ่งวงกลม: รัศมีขอบในของเส้น 90 เซนติเมตร
- ใช้กำหนดตำแหน่งยืนของผู้เล่นหน้าซ้ายและหน้าขวาขณะส่งลูก
เส้นทุกเส้นถือเป็นส่วนหนึ่งของพื้นที่สนามแข่งขัน กล่าวคือลูกที่ตกลงบนเส้นยังถือว่าอยู่ในเขตสนาม
อุปกรณ์มาตรฐานในสนาม
นอกจากตัวพื้นที่สนามตะกร้อแล้ว อุปกรณ์ที่ติดตั้งภายในสนามก็ต้องเป็นไปตามมาตรฐาน ISTAF เช่นกัน
เสาและตาข่าย
เสาสนามต้องตั้งห่างจากเส้นขอบสนามออกไป 30 เซนติเมตร เพื่อป้องกันการบาดเจ็บของผู้เล่น โดยมีรายละเอียดของตาข่ายดังนี้
- ความกว้างของตาข่าย ： 70 เซนติเมตร
- ความยาวของตาข่าย ： ไม่น้อยกว่า 6.10 เมตร
- ความสูงของขอบบนตาข่าย (ชาย) ： 1.52 เมตร จากพื้นสนาม
- ความสูงของขอบบนตาข่าย (หญิง) ： 1.42 เมตร จากพื้นสนาม
ลูกตะกร้อมาตรฐาน
ลูกตะกร้อที่ใช้ในการแข่งขันต้องทำจากหวายถัก มีจำนวนแถวถัก 9 ถึง 11 แถว และเส้นผ่านศูนย์กลาง 42 ถึง 45 เซนติเมตร น้ำหนักอยู่ที่ 170 ถึง 180 กรัม
สำหรับประเภทชาย และ 150 ถึง 160 กรัม สำหรับประเภทหญิง ปัจจุบันอนุญาตให้ใช้ลูกที่ทำจากวัสดุสังเคราะห์ได้ด้วย
ตารางเปรียบเทียบสนามตะกร้อ
ในกีฬาตะกร้อมีหลายประเภทการแข่งขัน แต่ละประเภทใช้ขนาดสนามที่แตกต่างกัน ตารางด้านล่างสรุปให้เห็นภาพรวมได้ชัดเจน เช่นเซปักตะกร้อ และตะกร้อลอดห่วง ดังนี้
| คุณลักษณะ | เซปักตะกร้อ (ทีมเดี่ยว/ชุด/4คน) | ตะกร้อลอดห่วง (สากล) |
| รูปร่างสนาม | สี่เหลี่ยมผืนผ้า | วงกลม (พื้นที่การเล่น) |
| ขนาดสนาม | ยาว 13.40 ม. x กว้าง 6.10 ม. | เส้นผ่านศูนย์กลาง 7-8 เมตร (โดยประมาณ) |
| พื้นสนาม | เรียบ ไม่ลื่น, ห้ามเป็นหญ้าหรือทราย | พื้นเรียบ (มักเป็นพื้นโรงยิม) |
| สิ่งกีดขวาง | สูงจากพื้น 8 เมตรขึ้นไป | มักเป็นพื้นที่โล่ง |
| เส้นสนาม | ขอบสนามกว้างไม่เกิน 4 ซม. | พื้นที่วงกลม |
| อุปกรณ์เสริม | ตาข่าย, เสา (สูง 1.55/1.45 ม.) | ห่วงเหล็กแขวนสูง (ชาย 4.75ม. / หญิง 4.50ม.) |
| ประเภทผู้เล่น | 3 คน (ทีมเดี่ยว), 4 คน | ทีมละ 6 คน |
แต่ละประเภทมีกติกาและขนาดสนามตะกร้อที่ออกแบบมาให้เหมาะกับรูปแบบการเล่นที่แตกต่างกัน
พิกัดสนามตะกร้อในกรุงเทพฯ
สำหรับผู้ที่อยากหาสถานที่ฝึกซ้อมหรือเล่นสนามตะกร้อในกรุงเทพฯ มีหลายแห่งที่เปิดให้บริการ ทั้งในศูนย์กีฬาของกรุงเทพมหานครและในสวนสาธารณะทั่วไป
อ้างอิง: Makesfield
ศูนย์กีฬากรุงเทพมหานคร
กรุงเทพมหานครมีศูนย์กีฬาที่ให้บริการครอบคลุมหลายเขต ซึ่งส่วนใหญ่มีสนามตะกร้อให้บริการด้วย ค่าใช้จ่ายในการใช้สนามอยู่ในระดับไม่แพง และบางแห่งอนุญาตให้เข้าฟรีสำหรับประชาชนทั่วไป
- ศูนย์กีฬาเฉลิมพระเกียรติ 72 พรรษา
- ศูนย์กีฬาเฉลิมพระเกียรติ 84 พรรษา
- ศูนย์กีฬาเบญจกิติ
สวนสาธารณะที่มีสนามตะกร้อ
นอกจากศูนย์กีฬาแล้ว ยังมีสวนสาธารณะหลายแห่งในกรุงเทพฯ ที่มีสนามตะกร้อมาตรฐานตั้งอยู่ภายใน เปิดให้เล่นฟรีสำหรับประชาชน
- สวนเบญจสิริ: ถนนสุขุมวิท เขตคลองเตย มีสนามตะกร้อและสนามกีฬาหลายประเภท
- สวนหลวง ร.9: ถนนเฉลิมพระเกียรติ ร.9 เขตประเวศ พื้นที่กว้างขวาง มีสนามกลางแจ้ง
- สวนลุมพินี: ถนนวิทยุ-พระราม 4 เขตปทุมวัน เปิดตั้งแต่เวลา 04.30 – 21.00 น.
- สวนจตุจักร: ถนนกำแพงเพชร 3 ใกล้จตุจักร พื้นที่กว้าง เหมาะกับการฝึกซ้อมกลางแจ้ง
สนามตะกร้อตามชุมชน
อ้างอิง: ข่าวสดออนไลน์
กรุงเทพมหานครมีศูนย์กีฬาที่ให้บริการสนามตะกร้อหลายแห่งกระจายทั่วเขต จากข้อมูลที่ยืนยันได้มีศูนย์กีฬาที่เปิดให้บริการตะกร้อ ดังนี้
| ศูนย์กีฬา | เขต | เวลาเปิด | กีฬาที่มี |
| ศูนย์กีฬาบางขุนเทียน | บางขุนเทียน | ทุกวัน 04.30–21.00 น. | ตะกร้อ, เปตอง, จักรยาน |
| ศูนย์กีฬาบึงหนองบอน | ลาดกระบัง | ทุกวัน 04.30–21.00 น. | ตะกร้อ, ตะกร้อลอดห่วง, เรือคายัค |
| ศูนย์กีฬาเฉลิมพระเกียรติ 72 พรรษา | มีนบุรี | ทุกวัน 05.30–21.00 น. | ฟุตบอล, ฟุตซอล, ตะกร้อ |
สิ่งที่ควรรู้ก่อนไปสนาม
ควรตรวจสอบข้อมูลเหล่านี้ก่อนออกเดินทาง เพื่อให้การใช้งานสนามตะกร้อราบรื่นและไม่เสียเวลา
- ตรวจสอบเวลาเปิด-ปิดของสนาม เพราะแต่ละศูนย์กีฬาอาจมีเวลาที่แตกต่างกัน
- สำหรับสนามในศูนย์กีฬา กทม. บางแห่งอาจต้องจองล่วงหน้าผ่านระบบออนไลน์
- ควรแต่งกายให้เหมาะสมและสวมรองเท้าผ้าใบที่กระชับ เพื่อความปลอดภัยในการเล่น
- หากมาเป็นกลุ่มใหญ่หรือต้องการจัดกิจกรรม ควรติดต่อหน่วยงานผู้ดูแลสนามล่วงหน้า
บทสรุป
สนามตะกร้อมาตรฐานตามกติกา ISTAF มีขนาดยาว 13.40 เมตร กว้าง 6.10 เมตร พื้นที่เหนือสนามต้องปลอดสิ่งกีดขวางสูงขึ้นไปอย่างน้อย 8 เมตร และเส้นขอบสนามต้องห่างจากสิ่งกีดขวางอย่างน้อย 3 เมตร ซึ่งเป็นมาตรฐานที่ใช้ในทุกการแข่งขันระดับสากล สำหรับผู้ที่อยู่ในกรุงเทพฯ และอยากหาที่เล่นหรือฝึกซ้อม ยังมีสนามตะกร้อให้บริการทั้งในศูนย์กีฬากรุงเทพมหานครและในสวนสาธารณะหลายแห่ง เข้าถึงง่ายและค่าใช้จ่ายไม่สูง ถือเป็นจุดเริ่มต้นที่ดีสำหรับทุกคนที่อยากลองสัมผัสกีฬาพื้นบ้านของไทยที่มีเสน่ห์และต้องใช้ทักษะสูงชนิดนี้
