กติกาตะกร้อใหม่ล่าสุด (2024) สรุปจุดเปลี่ยนที่นักกีฬาและแฟนๆ ต้องรู้

กติกาตะกร้อใหม่ล่าสุด ที่สหพันธ์ตะกร้อนานาชาติประกาศใช้ตั้งแต่ต้นปี 2024 คือการปรับครั้งใหญ่ที่สุดของกีฬาชนิดนี้ในรอบหลายปี บทความนี้สรุปที่มา วันบังคับใช้ และ 7 จุดเปลี่ยนสำคัญที่นักกีฬา ผู้ตัดสิน และแฟนกีฬาทุกคนควรทราบ จากเอกสาร Law of the Game 2024 และข่าวอย่างเป็นทางการของสมาคมกีฬาตะกร้อแห่งประเทศไทย

ที่มาและวันบังคับใช้ของกติกาฉบับ 2024

สหพันธ์ตะกร้อนานาชาติหรือ ISTAF อนุมัติกติกาฉบับใหม่ผ่านการประชุมใหญ่ที่จังหวัดนครราชสีมาเมื่อวันที่ 15 กรกฎาคม 2023 และมติคณะกรรมการบริหารเมื่อวันที่ 8 ธันวาคม 2023 โดยแจ้งให้ประเทศสมาชิกทุกประเทศเริ่มใช้ระบบคะแนนใหม่และเอกสารกติกาฉบับปรับปรุงตั้งแต่วันที่ 1 กุมภาพันธ์ 2024 เป็นต้นไป

สำหรับประเทศไทย สมาคมกีฬาเซปักตะกร้อแห่งประเทศไทยประกาศนำกติกาชุดนี้มาใช้ในรายการที่สมาคมรับรองตั้งแต่วันที่ 1 เมษายน 2024 โดยรายการแรกที่ใช้คือศึกชิงชนะเลิศแห่งประเทศไทย ชิงถ้วยพระราชทาน ที่ศูนย์การค้าแฟชั่นไอส์แลนด์ตามข่าวของ Main Stand

อ้างอิง: siamsport

กติกาตะกร้อใหม่ล่าสุด 7 จุดเปลี่ยนสำคัญ

เนื้อหาต่อไปนี้สรุปจากเอกสาร Law of the Game ฉบับปรับปรุง 2024 และประกาศอย่างเป็นทางการของสมาคมฯ โดยแต่ละข้อคือสิ่งที่แตกต่างจากกติกาเดิมอย่างมีนัยสำคัญ

1. คะแนนเหลือเซตละ 15 แต้ม

จากเดิมที่เซตปกติแข่งกันที่ 21 แต้ม กติกาใหม่กำหนดให้ทุกเซตเล่นกันที่ 15 แต้มเท่านั้น รูปแบบการแข่งขันยังคงเป็นแพ้ชนะ 2 ใน 3 เซต พร้อมพัก 2 นาทีระหว่างเซตตามเดิม

2. เสิร์ฟผลัดกันฝั่งละครั้ง

กติกาเดิมกำหนดให้ทีมที่ได้สิทธิ์เสิร์ฟเสิร์ฟต่อเนื่องกัน 3 ครั้ง ไม่ว่าจะได้หรือเสียคะแนน แต่ฉบับใหม่เปลี่ยนเป็นเสิร์ฟผลัดกันละครั้งทุกแต้ม ทำให้เซิร์ฟเวอร์ของทั้งสองฝ่ายต้องลงมือเสิร์ฟถี่ขึ้นอย่างมีนัยสำคัญ

3. กฎเท้าเสิร์ฟฉบับใหม่

ประเด็นที่นักกีฬาต้องระวังที่สุดคือกฎเท้าของเซิร์ฟเวอร์ โดยหลังผู้ตัดสินขานคะแนนแล้ว เท้าหลักเหยียบเส้นวงกลมเสิร์ฟก่อนเท้าเตะสัมผัสลูกถือว่าไม่ผิดกติกา แต่หากเท้าหลักลอยออกจากพื้นหรือออกนอกวงกลมทั้งเท้าก่อนที่เท้าเตะจะแตะลูก ถือเป็นฟาวล์ อีกทั้งเซิร์ฟเวอร์ห้ามกระโดดเสิร์ฟ ซึ่งต่างจากกติกาเดิมที่เคยถือเท้าเหยียบเส้นเป็นความผิด

4. ลูกกลิ้งนับเป็นจังหวะเดียว

ลูกกลิ้งหรือ Rolling Ball คือลูกที่กระทบร่างกายส่วนใดใต้คอแล้วไหลต่อไปยังส่วนอื่นของร่างกายโดยไม่ตั้งใจ ฉบับกติกาใหม่ระบุชัดเจนว่าลักษณะนี้นับเป็นการเล่นเพียงหนึ่งจังหวะเท่านั้น ช่วยลดข้อพิพาทเรื่องการนับสัมผัสบอลในเกมรับ

5. กฎ 15 วินาทีต่อจังหวะเสิร์ฟ

หลังผู้ตัดสินขานคะแนน เซิร์ฟเวอร์ต้องพร้อมเสิร์ฟภายใน 15 วินาที การเช็ดเหงื่อหรือปรับเสื้อผ้าต้องทำภายในเวลานี้เช่นกัน หากล่าช้าครั้งแรกจะได้รับคำเตือน แต่หากทำซ้ำจะถูกถือเป็นฟาวล์และคู่แข่งได้แต้มทันที

6. ระบบใบเหลืองใบแดงฉบับเข้มข้น

กติกาฉบับใหม่ระบุระบบวินัยที่ชัดเจนขึ้น โดยใบเหลืองที่สะสมถึงใบที่สามในการแข่งขันเดียวกันจะถูกพักแข่งขัน 2 นัดพร้อมปรับสมาคมต้นสังกัด 100 ดอลลาร์สหรัฐ ส่วนใบแดงสำหรับพฤติกรรมรุนแรงหมายถึงการถูกไล่ออกจากสนามและพักการแข่งขันทันทีจนกว่าคณะกรรมการวินัยจะวินิจฉัย

7. การสลับข้างและระบบทีม

ในเซตที่ 3 ให้ทำการสลับข้างกันเมื่อฝ่ายใดฝ่ายหนึ่งทำคะแนนถึง 8 แต้มตามเดิม ส่วนการแข่งขันประเภททีมใช้ผู้เล่นชุดละ 3 รีกู๊ รวม 9 ถึง 12 คน โดยนักกีฬาหนึ่งคนสามารถลงเล่นให้ได้เพียงหนึ่งรีกู๊เท่านั้นในการแข่งขันประเภททีม และในระบบน็อกเอาต์หากผลการแข่งขันถูกตัดสินแล้วหลังจบสองคู่แรก ทีมที่แพ้ไม่จำเป็นต้องใช้รีกู๊ที่สามลงเล่น

เปรียบเทียบกติกาเก่ากับกติกาใหม่ 2024

เพื่อให้เห็นภาพความแตกต่างแบบรวมทีเดียว ตารางด้านล่างเปรียบเทียบประเด็นหลักระหว่างฉบับก่อนปรับปรุงกับฉบับปี 2024

จากตารางจะเห็นว่าการปรับแต้มและการเสิร์ฟคือสองเรื่องที่เปลี่ยนหน้าตาของเกมไปมากที่สุด ขณะที่กติกาเดิมเคยให้ทีมที่เสิร์ฟเก่งกอดสิทธิ์ 3 แต้มติดต่อกัน ระบบใหม่ทำให้ทุกแต้มต้องเริ่มจากการเสิร์ฟใหม่เสมอ ซึ่งตรงกับข้อมูลเปรียบเทียบที่เว็บไซต์ของเราเคยสรุปไว้ในบทความ ตะกร้อเล่นกี่แต้ม วิธีนับคะแนนแบบเข้าใจง่าย

กติกาใหม่ส่งผลต่อหน้าตาของเกมอย่างไร

จากตัวกติกาที่ปรับเปลี่ยน มีข้อสังเกตที่ตามมาอย่างเป็นลำดับดังนี้

• จังหวะเกมเร็วขึ้นเพราะทุกเซตเหลือเพียง 15 แต้ม ทำให้ไม่มีช่วงเวลาให้ไล่คะแนนยาวเหมือนเดิม
• หน้าที่ของเซิร์ฟเวอร์หนักขึ้นจากการต้องเสิร์ฟผลัดกันทุกแต้ม ความแม่นยำของลูกเสิร์ฟจึงมีค่ามากกว่าเดิม
• กฎ 15 วินาทีบังคับให้นักกีฬาต้องบริหารเวลาระหว่างจังหวะให้ดีขึ้น ไม่สามารถใช้เวลาเตรียมตัวนานเหมือนเดิม
• ลูกเสิร์ฟที่สัมผัสเน็ตแล้วไหลตกในอีกฝั่งยังคงเป็นลูกที่ถูกต้องตามกติกาเช่นเดิม
• ระบบใบเหลืองใบแดงที่เข้มงวดขึ้นทำให้นักกีฬาต้องควบคุมอารมณ์ในเกมมากขึ้นเพราะมีผลต่อการพักแข่งขันจริง

บทสรุป

สรุปแล้ว กติกาตะกร้อใหม่ล่าสุด ที่ ISTAF ประกาศใช้ตั้งแต่ต้นปี 2024 มีแกนกลางคือการปรับคะแนนเหลือเซตละ 15 แต้ม การเสิร์ฟผลัดกันฝั่งละครั้งทุกแต้ม และกฎเท้าเสิร์ฟที่เปลี่ยนให้เหยียบเส้นไม่เป็นฟาวล์แต่ห้ามกระโดดและห้ามออกนอกวงกลม ประกอบกับกฎ 15 วินาที การนับลูกกลิ้งเป็นจังหวะเดียว และระบบใบเหลืองใบแดงที่เข้มงวดขึ้น ทั้งหมดนี้มีผลบังคับใช้ในระดับนานาชาติตั้งแต่ 1 กุมภาพันธ์ 2024 และในประเทศไทยตั้งแต่ 1 เมษายน 2024

สำหรับนักกีฬาและผู้จัดการแข่งขัน สิ่งที่ต้องทำตอนนี้คือทำความคุ้นเคยกับเอกสาร Law of the Game 2024 ฉบับเต็ม เพื่อให้การปรับตัวครั้งนี้เป็นไปอย่างราบรื่นทั้งในสนามฝึกซ้อมและเวทีจริง

คำถามที่พบบ่อย

กติกาตะกร้อใหม่เริ่มใช้เมื่อไร

ระหว่างประเทศเริ่มใช้ตั้งแต่วันที่ 1 กุมภาพันธ์ 2024 ตามประกาศของ ISTAF ส่วนในประเทศไทยสมาคมกีฬาเซปักตะกร้อแห่งประเทศไทยเริ่มใช้ในรายการที่สมาคมรับรองตั้งแต่วันที่ 1 เมษายน 2024 เป็นต้นไป

ทำไมต้องเปลี่ยนจาก 21 เหลือ 15 แต้ม

ตามบันทึกการประชุมของสหพันธ์ฯ การปรับลดแต้มมีวัตถุประสงค์เพื่อเพิ่มความเข้มข้นและจังหวะของการแข่งขัน โดยทำให้แต่ละเซตจบเร็วขึ้นและแมตช์มีความคาดเดาไม่ได้มากขึ้นตามรายงานข่าวของสำนักข่าวกีฬาไทยในช่วงประกาศใช้

กติกาเดิมยังใช้ได้อยู่ไหม

กติกาเดิมเลิกใช้ในการแข่งขันอย่างเป็นทางการที่ ISTAF และสมาคมไทยรับรองแล้ว แต่การเล่นทั่วไปนอกรายการแข่งขันยังคงยึดหลักการเดิมได้ตามความเหมาะสมของผู้จัดงาน ผู้ที่ต้องการศึกษารายละเอียดเพิ่มเติมสามารถอ่านต่อได้ที่ อธิบายรูปแบบการเล่นพร้อมกติกาของตะกร้อแต่ละประเภท ซึ่งสรุปครบทุกรูปแบบการแข่งขันไว้ในที่เดียว

ลูกเสิร์ฟแตะเน็ตเข้าไปยังคิดว่าดีอยู่ไหม

ยังคงเป็นลูกที่ถูกต้องตามกติกา ตราบใดที่ลูกผ่านตาข่ายไปไม่ว่าจะสัมผัสเน็ตหรือไม่และตกในพื้นที่เขตของคู่แข่ง หรือแม้แต่เงาของลูกทาบเส้นเขตก็ถือว่าอยู่ในเขตการเล่น